ทำไมต้องรู้จักประเภทของรถเครน?
หนึ่งในความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในการจ้างงานยกหนักคือการเลือกเครนที่ไม่เหมาะกับงาน ซึ่งส่งผลให้ต้นทุนสูงขึ้นโดยไม่จำเป็น หรือแย่กว่านั้นคือเกิดอุบัติเหตุเพราะเครนไม่มีความสามารถเพียงพอสำหรับสภาพพื้นที่
บทความนี้จะพาคุณรู้จักรถเครนทุกประเภทที่ใช้กันในงานก่อสร้างและอุตสาหกรรม พร้อมแนะนำว่าแต่ละชนิดเหมาะกับงานแบบใด
1. All Terrain Crane (AT Crane) — เครนมือถือ All Terrain
คืออะไร: รถเครนที่วิ่งบนถนนได้เหมือนรถบรรทุก แต่สามารถเข้าพื้นที่ขรุขระได้ เนื่องจากมีระบบขับเคลื่อนทุกล้อ (All-wheel Drive)
ลักษณะเด่น:
- เคลื่อนที่เองได้ทั้งบนถนนและพื้นที่ไซต์งาน
- ตั้งเครนได้รวดเร็ว (ใช้เวลา 1-3 ชั่วโมง)
- ขนาดตั้งแต่ 60 ตัน ถึง 1,200 ตัน
- ต้องการพื้นที่กางขาค้ำยัน (Outrigger) ประมาณ 6-12 เมตร
เหมาะกับงาน:
- ก่อสร้างโรงงาน, โกดัง, อาคาร
- ยกเครื่องจักรในโรงงาน
- งานท่าเรือและโลจิสติกส์
- งานที่ต้องย้ายเครนบ่อย
ตัวอย่างที่ S.K. Kunatham Group ใช้: LIEBHERR LTM 1300-6.2 (300 ตัน), XCMG XCA500L8 (500 ตัน)
2. Mobile Crane / Truck Crane — เครนบนรถบรรทุก
คืออะไร: เครนที่ติดตั้งบนตัวรถบรรทุกมาตรฐาน สามารถขับบนถนนได้ทันที และกางบูมทำงานได้โดยไม่ต้องใช้ขาค้ำยันสำหรับงานเบา
ลักษณะเด่น:
- เคลื่อนที่ได้เร็วและคล่องตัวสูง
- ราคาค่าเช่าถูกกว่า AT Crane
- กำลังยกต่ำกว่า (มักไม่เกิน 100 ตัน)
- เหมาะกับงานที่ต้องเปลี่ยนตำแหน่งบ่อย
เหมาะกับงาน:
- งานซ่อมบำรุงทั่วไป
- ยกสินค้าในคลังสินค้า
- งานก่อสร้างขนาดเล็กถึงกลาง
- งานที่ต้องการเครนเพียง 1-2 วัน
3. Crawler Crane — เครนตีนตะขาบ
คืออะไร: รถเครนที่เคลื่อนที่ด้วยระบบตีนตะขาบ (Crawler Track) คล้ายรถถัง ซึ่งกระจายน้ำหนักได้ดีเยี่ยมบนพื้นอ่อน
ลักษณะเด่น:
- ไม่ต้องการขาค้ำยัน เพราะตีนตะขาบรับน้ำหนักทั้งหมด
- สามารถเคลื่อนที่ได้ขณะยกของ (Traveling with Load)
- กำลังยกสูงมาก ตั้งแต่ 100 ตัน ถึง 3,000+ ตัน
- ต้องขนส่งด้วยรถพ่วงเมื่อย้ายระหว่างไซต์งาน
เหมาะกับงาน:
- โรงไฟฟ้า, เขื่อน, โครงการขนาดใหญ่ระยะยาว
- พื้นที่ที่มีดิน/ทรายอ่อน
- งานที่ต้องยกของหนักมากๆ และเคลื่อนที่ไปด้วย
- งาน Tandem Lift (ยกพร้อมกัน 2 คัน)
ข้อควรรู้: Crawler Crane ราคาค่าเช่าสูงกว่า AT Crane เนื่องจากต้นทุนการขนส่งและติดตั้งสูง
4. Tower Crane — เครนหอสูง
คืออะไร: เครนแบบติดตั้งกับที่ (Fixed) ที่ใช้ในการก่อสร้างอาคารสูง มีบูมหมุนรอบได้ 360 องศาบนยอดหอ
ลักษณะเด่น:
- ทำงานได้ในระดับความสูงมาก (บางรุ่นสูงกว่า 100 เมตร)
- กำลังยกคงที่ตลอดระยะรัศมีการทำงาน
- ต้องติดตั้งและรื้อถอนโดยผู้เชี่ยวชาญ
- ใช้ไฟฟ้าแทนน้ำมัน — ประหยัดและสะอาดกว่า
เหมาะกับงาน:
- ก่อสร้างอาคารสูง (Highrise)
- โครงการที่ใช้เวลานาน 6 เดือนขึ้นไป
- พื้นที่ที่ Mobile Crane เข้าไม่ถึง
- งานที่ต้องยกวัสดุก่อสร้างขึ้นชั้นสูงตลอดเวลา
5. Rough Terrain Crane — เครนภูมิประเทศขรุขระ
คืออะไร: เครนขนาดกลางที่ออกแบบมาสำหรับพื้นที่ขรุขระโดยเฉพาะ มี 4 ล้อขับ แต่ขับบนถนนสาธารณะไม่ได้ (ต้องขนส่งด้วยรถพ่วง)
ลักษณะเด่น:
- ล้อใหญ่, ระยะห่างพื้นสูง เข้าพื้นที่เลนได้
- กำลังยกมักอยู่ที่ 30-120 ตัน
- ตั้งได้เร็ว ไม่ต้องใช้ขาค้ำยันสำหรับงานเบา
- เหมาะกับพื้นที่ที่ AT Crane เข้าได้ยาก
เหมาะกับงาน:
- งานก่อสร้างในพื้นที่ห่างไกล, ไซต์งานปิโตรเคมี
- งานในเหมือง, พื้นที่ป่าเขา
- งานที่ต้องการเครนแต่พื้นที่ไม่แข็งแรงพอสำหรับ AT Crane
6. Overhead Crane / Gantry Crane — เครนเหนือหัว
คืออะไร: เครนที่ติดตั้งบนรางเหล็กภายในอาคารโรงงาน หรือบนโครงสร้างขาตั้ง (Gantry) ในพื้นที่เปิดโล่ง
ลักษณะเด่น:
- เคลื่อนที่ได้ตาม Track ที่กำหนด
- กำลังยกตั้งแต่ 1 ตัน ถึง 500+ ตัน
- ทำงานซ้ำๆ ได้อย่างต่อเนื่องและแม่นยำ
- ไม่ต้องใช้พนักงานควบคุมมาก (บางรุ่น Automated)
เหมาะกับงาน:
- สายการผลิตในโรงงาน
- คลังสินค้า, ท่าเรือ (ยกตู้คอนเทนเนอร์)
- โรงหล่อเหล็ก, อู่ต่อเรือ
วิธีเลือกประเภทเครนให้เหมาะกับงาน
ใช้ตารางนี้เป็นแนวทางเบื้องต้น:
| ปัจจัย | AT Crane | Crawler Crane | Tower Crane |
|---|---|---|---|
| น้ำหนักยก | 25-1,200 ตัน | 100-3,000+ ตัน | 2-100 ตัน |
| ระยะเวลางาน | 1 วัน – หลายสัปดาห์ | สัปดาห์ – หลายเดือน | เดือน – ปี |
| ความคล่องตัว | สูง (ขับถนนได้) | ต่ำ (ต้องขนส่ง) | ไม่มี (ติดตั้งกับที่) |
| พื้นที่ | ต้องแข็งแรง | อ่อนได้ | ต้องฐานราก |
| ราคา/วัน | ปานกลาง | สูง | สูง (แต่ระยะยาวคุ้มกว่า) |
คำถามที่ควรตอบก่อนเช่าเครน
- น้ำหนักสูงสุดที่ต้องยกคือเท่าไร? (รวม Rigging)
- ระยะยกสูงสุด (Hook Height) ที่ต้องการ?
- รัศมีการทำงาน (Radius) จากจุดตั้งเครนถึงจุดยก?
- สภาพพื้น ณ จุดตั้งเครน (คอนกรีต, ดิน, ทราย?)
- มีสิ่งกีดขวางข้างเคียง (อาคาร, สายไฟ, ต้นไม้?)
- ระยะเวลาใช้งาน (1 วัน, 1 สัปดาห์, ระยะยาว?)
สรุป
การเลือกเครนที่ถูกประเภทคือขั้นตอนแรกของงานยกหนักที่ปลอดภัยและคุ้มค่า ทีมวิศวกรของ S.K. Kunatham Group พร้อมช่วยวิเคราะห์โปรเจกต์และแนะนำประเภทเครนที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ — ฟรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย
ติดต่อเราได้ที่ LINE: @skgroup หรือโทร 074-333-074 เปิดบริการ 24 ชั่วโมง
อ่านเพิ่มเติม:
